Design Thinking w projektowaniu zmiany społecznej

 w ROZWÓJ

Projektowanie zmian społecznych wymaga wiedzy o rzeczywistości, w której pracujemy. Wiedza ta nabywana jest na podstawie naszego własnego doświadczenia, obserwacji, ale także rzetelnej analizy dostępnych zewnętrznych źródeł danych. Na tej podstawie możemy określić, co i w jaki sposób chcemy zmienić. Formułujemy cele i sposoby działania, identyfikujemy właściwych interesariuszy, kontynuujemy ocenę ex-ante, dobieramy formy komunikacji i zastanawiamy się nad wyborem określonej metodologii projektowej. Co i kogo do realizacji tej zmiany potrzebujemy? Gdzie chcemy tej zmiany dokonać? Ile nam to zajmie czasu? Jakie będą koszty tego przedsięwzięcia? To tylko niektóre pytania, jakie stawiamy na początku projektowania zmiany społecznej. Wybieramy określoną metodę projektową lub mieszaną i tworzymy strategię działań.

Na rynku projektowym możemy znaleźć co najmniej kilkadziesiąt różnych metod, od bardzo prostych, po mniej lub bardziej zaawansowane, czy charakterystyczne dla określonych obszarów. Konstruując zmianę społeczną warto przyjrzeć się metodzie Design Thinking.

Co to jest Design Thinking?

Etymologia pojęcia wskazuje pochodzenie od słowa projektowanie rozumianego jako “way of thinking” (sposób myślenia) w nauce, które pojawiło się w “The Sciences of the Artificial” (1969 r.) autorstwa Herberta A. Simona oraz projektowanie inżynierskie w książce Roberta McKim’a pn. “Experiences in Visual Thinking” (1973 r.). Dopiero w 1987 r. pojawiła się książka “Design Thinking” autorstwa Petera Rowe, który opisał metody i podejścia stosowane przez architektów i urbanistów.

U podstaw tej metody leży łączenie kreatywności z użytecznością oraz korzystanie z opinii potencjalnych użytkowników przed nadaniem nowej rzeczy ostatecznego kształtu. Metoda ta została zaimplementowana do tworzenia produktów i usług, a jednym z jej intensywnie rozwijanych obszarów jest sfera zaspokajania potrzeb społecznych. W przypadku tworzenia innowacji społecznych, Design Thinking dostarcza całej gamy użytecznych narzędzi, które pomagają skutecznie zaprojektować produkt, strategię czy usługę zaspokajającą potrzeby szerokiej grupy odbiorców. Działacze społeczni, aktywiści mogą swobodnie korzystać z tej metody, projektując zarówno twarde zmiany w swoim otoczeniu, na przykład nowe boisko wielofunkcyjne czy ścieżkę rowerową, a także zmiany miękkie, jak warsztaty, szkolenia czy wieczory literackie.

Metoda Design Thinking zakłada koncentrację na użytkowniku, czyli zrozumienie jego uświadomionych i nieuświadomionych potrzeb, interdyscyplinarny zespół – spojrzenie na problem z wielu perspektyw oraz eksperymentowanie i częste testowanie hipotez, czyli budowanie prototypów i zbieranie feedbacku od użytkowników.

Etapy Design Thinking

  • EMPATYZACJA

    głębokie zrozumienie potrzeb i problemów użytkownika poprzez obserwację; rozpoznanie ukrytych i intuicyjnych motywacji, które mają wpływ na ludzkie wybory i zachowania

  • DEFINIOWANIE PROBLEMU

    dokładne zdefiniowanie problemu na podstawie informacji zebranych w etapie pierwszym; przełamanie ram myślowych i przyzwyczajeń, które ograniczają pole widzenia

  • GENEROWANIE POMYSŁÓW

    burza mózgów i stworzenie jak największej liczby możliwych rozwiązań

  • BUDOWANIE PROTOTYPÓW

    selekcja najlepszych pomysłów i przystąpienie do opracowania prototypowego rozwiązania

  • TESTOWANIE

    zaproszenie użytkowników do przetestowania prototypowego rozwiązania; proces testowania powinien odbyć się w realnym środowisku

Definiowanie problemu – 5 “W” & How?

KTO ? KIEDY? GDZIE? DLACZEGO? CO? JAK?
 ma wpływ?  co się dzieje / nie dzieje?  coś się wydarzyło / nie wydarzyło?  sytuacja jest problemem?  rozumiemy / nie rozumiemy?  dotychczas próbowano to rozwiązać?
uważa, że problem jego dotyczy? się zaczęło / skończy? jest najlepsze miejsce do rozwiązania problemu? chcemy / nie chcemy rozwiązać? jest istotne / nie jest istotne? przebiega obecny proces?
potrzebuje rozwiązać problem? potrzebne jest rozwiązanie? może być to rozwiązane? jest celem / nie jest celem?
nie chce rozwiązań?  jest to trudne?

Definiowanie problemu na przykładzie “Mowy nienawiści”

Mapa mysli – Mowa nienawisci
Warsztaty Design Thinking, Wrocław

Z metody Design Thinking może korzystać każdy, od działaczy społecznych, aktywistów, po organizacje pozarządowe, administrację publiczną czy biznes. Istotne jest, aby za każdym razem wdrażać wypracowane rozwiązania, oparte na dogłębnie rozpoznanych potrzebach użytkowników. Uniwersalność Design Thinking sprawia, że ma swoje zastosowanie wszędzie tam, gdzie mamy do czynienia z problemami, które nie mają jednego oczywistego rozwiązania czy sztywnych ram. Design thinking jako metoda oparta na pracy zespołowej i wymagająca interakcji z odbiorcami pomaga budować zaufanie społeczne, zwiększa szanse na realną, a nie tylko chwilową zmianę. Reasumując, z powodzeniem może być wykorzystywana w projektowaniu zmiany społecznej.

Bibliografia & Netografia

  1. https://en.wikipedia.org/wiki/Design_thinking z dnia 14.03.2016 r.
  2. http://designthinking.pl/co-to-jest-design-thinking/ z dnia 14.03.2016 r.
  3. http://spolecznik20.pl/posts/design-thinking-czyli-jak-zaprojektowac-zmiane-spoleczna z dnia 14.03.2016 r.
  4. http://thisisservicedesignthinking.com z dnia 15.03.2016 r.
  5. https://issuu.com/orangelc/docs/design_thinking_the_book z dnia 15.03.2016 r.
  6. https://issuu.com/nextd/docs/nextdfutures2011_v02 z dnia 15.03.2016 r.
  7. Wszołek M., 2016, Materiały warsztatowe Design Thinking, Wrocław.
Skontaktuj się ze mną

Odpowiadam w trybie ASAP

Nieczytelne? Zmień tekst. captcha txt