Plan miejscowy w praktyce wrocławskiej

 w MIASTO, OBYWATEL, ROZWÓJ

Niejeden mieszkaniec chciałby, aby jego miasto było dobrym, ładnym, bezpiecznym, wygodnym i przyjaznym miejscem do mieszkania, pracy, wypoczynku. Takie cele powinny przyświecać władzom miasta, gdy je urządza. Zgodnie z Ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, działanie w tym zakresie, określa się, jako ochrona i kształtowanie ładu przestrzennego, a ustawowym narzędziem jest plan miejscowy.

Jednak jak pokazuje praktyka wielu miast, w tym także Wrocławia, urządzanie miasta przez włodarzy nie zawsze odpowiada na potrzeby mieszkańców, a niekiedy przygotowywane jest w urzędowych zaciszach… Czym zatem jest plan miejscowy? Co zawiera? I, jak mieszkańcy mogą uczestniczyć w jego przygotowaniu?

Plan miejscowy (miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego – MPZP) jest lokalnym aktem prawa, który określa co można zbudować (a czego nie) w mieście. Plan miejscowy dotyczy spraw związanych z budową i przebudową domów, ulic, placów, infrastruktury oraz urządzeniem parków i skwerów. MPZP musi być zgodny z wszystkimi przepisami prawa, które są od niego ważniejsze, tzn, ustawami, rozporządzeniami czy zarządzeniami wojewody. Kwestie funkcjonowania MPZP reguluje Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz Rozporządzenie w sprawie wymaganego zakresu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. O sporządzeniu planu miejscowego, decydują radni miejscy, podejmując uchwałę o przystąpieniu do sporządzeniu planu. Radni decydują również o uchwaleniu gotowego planu miejscowego, który następnie staje się obowiązującym prawem miejscowym.

Struktura planu miejscowego

Plan miejscowy składa się z dwóch części: tekstu planu, który stanowi część uchwały rady miejskiej, oraz rysunku planu, który jest załącznikiem i ilustracją do tekstu. Obie te części stanowią całość.

Tekst planu składa się z dwóch części: ustaleń ogólnych, które stosuje się do całego obszaru objętego planem oraz ustaleń szczegółowych, które określają, co i jak można zbudować na poszczególnych terenach, określonych na rysunku planu.

Tekst planu zawiera m.in. opis granicy obszaru, który jest objęty planem, definicję pojęć użytych w palnie, opis przeznaczenia poszczególnych terenów (mieszkaniowych, biurowych, usługowo-handlowych itd.), zasady kształtowania ładu przestrzennego (linie zabudowy, osie widokowe itd.), zasady kształtowania przestrzeni publicznych (place, ulice, parki itd.), zasady ochrony środowiska, przyrody, warunki scalania i podziału nieruchomości, układy ulic, wskaźniki parkingowe, zasady budowy i przebudowy sieci podziemnych, zasady tymczasowego użytkowania terenów. Ustalenia szczegółowe natomiast zawierają zwykle szereg odwołań do konkretnych ustaleń ogólnych.
Rysunek planu zawiera rysunek i legendę, która wyjaśnia znaczenie wszystkich linii, kolorów i symboli zawartych w rysunku. Legenda dzieli się na dwie części: ustalenia, czyli wszystko to, co stanowi obowiązujące prawo miejscowe i będzie bezwzględnie wymagane przy wydawaniu pozwoleń na budowę oraz informacje, które mają charakter ilustracyjny. Ustalenia planu mają charakter obligatoryjny, tzn. że muszą być obowiązkowo spełnione w projekcie budowlanym, żeby inwestor mógł uzyskać pozwolenie na budowę i zbudować określony budynek, jak też zagospodarować teren, czy przyłączyć się do sieci miejskich. Dopuszczenie natomiast, ma charakter dodatkowej możliwości. Jeśli np. plan dopuszcza zlokalizowanie placu zabaw w parku, będzie to możliwe, ale nie konieczne.

Głos mieszkańca

Sporządzenie planu miejscowego ma charakter publiczny. Każdy mieszkaniec może zaproponować zmiany, zgłosić swoje potrzeby dotyczące otaczającej go przestrzeni. Każdy głos jest tak samo ważny. Nie ma znaczenia czy jest się właścicielem gruntu, mieszkańcem obszaru objętego planem czy jakiegokolwiek innego fragmentu miasta. Każda sprawa powinna być indywidualnie rozpatrzona. Nie biorąc udziału w sporządzaniu planu, odbieramy sobie możliwość współdecydowania o mieście.

Projekt planu można oglądać podczas wyłożenia planu do publicznego wglądu na stronie internetowej BIP oraz w Biurze Rozwoju Wrocławia. Należy śledzić strony internetowe urzędu, prasę i urzędowe tablice ogłoszeniowe. W zgłaszaniu swoich potrzeb istnieje rozróżnienie na wnioski i uwagi (wniosek – wzór) . Wnioski składamy wówczas, kiedy plan jest ogłoszony po raz pierwszy, uwagi natomiast, już po opracowaniu urbanistycznym. Informacja o sposobie rozpatrzenia uwag jest publikowana na stronie BIP. Nie ma trybu odwoławczego. Po uchwaleniu planu można wystąpić do Prezydenta miasta o jego zmianę lub też zaskarżyć uchwalony plan do sądu administracyjnego. Po uchwaleniu przez Radę Miejską, plan trafia do Wojewody, który następnie publikuje go w Dzienniku Urzędowym Woj. Dolnośląskiego. Co ważne, jeśli zachodzi potrzeba zmiany planu, w całości lub w jakiejś części, Rada Miasta może podjąć uchwałę o przystąpieniu do zmiany planu miejscowego i cały proces zaczyna się na nowo.

Szczególną uwagę należy zwrócić na dostępność informacji o planie miejscowym i jego publicznym ogłoszeniu. Nie chodzi tu tylko o dostępność dla osób ze środowisk wykluczonych (jak np. osoby z niepełnosprawnością, gdzie osoba z niepełnosprawnością wzrokową nie zobaczy rysunku czy osoba bez tłumacza języka migowego nie zrozumie treści i nie przekaże swoich wniosków/uwag, czy też osoba starsza mająca trudności ze zrozumieniem, przemieszczaniem się po mieście), ale także zwykłego mieszkańca miasta, obywatela. Mapy Systemu Informacji Przestrzennej Wrocławia nie są dostosowane do potrzeb różnych osób. Ponadto, brakuje systemu, który umożliwiłby otrzymywanie przez mieszkańca określonej informacji wtedy, kiedy na danym obszarze coś się dzieje (nie tylko MPZP), a obecnie każdy zainteresowany musi na bieżąco śledzić to, co się dzieje na BIPie urzędowym. Nie tędy droga w zakresie dostępu do publicznych danych. Ta kwestia wymaga dużej korekty.

Ostatni Trawnik – case study

Określenie Ostatni Trawnik dotyczy zielonego podwórka będącego terenem rekreacyjno-wypoczynkowym, który znajduje się na działce nr 19/7 (AM 27, obręb Stare Miasto). Spółdzielnia Mieszkaniowa Cichy Kącik, zarządzająca terenem u zbiegu ulic A. F. Modrzewskiego i Ks. W. Kraińskiego we Wrocławiu postanowiła ww. działkę sprzedać i zabudować. Sprzeciwili się temu mieszkańcy. Jak sami mówią: “27 kwietnia 2015 roku, w momencie, w którym pojawiły się ogłoszenia o walnym zgromadzeniu członków spółdzielni Cichy Kącik, mającym podjąć decyzję o sprzedaży naszego podwórza, naturalnym ruchem było sprawdzenie stanu w jakim jest plan zagospodarowania dla naszego terenu. Bardzo nas ucieszyło, to że miasto ogłosiło przystąpienie do jego tworzenia. Nasz teren został ujęty w planie obejmującym Park Słowackiego i bulwary nad Odrą. Dało nam to nadzieję, że Biuro Rozwoju Wrocławia „widzi” nasze podwórko jako teren zielony. Wiedząc jak wyglądają procedury uchwalania planów miejscowych zaczęliśmy intensywne działania. Chcieliśmy wykorzystać to, że plan dla naszego terenu był dopiero w fazie wstępnej. Nawiązaliśmy kontakt z Biurem Rozwoju Wrocławia i złożyliśmy pismo z prośbą o przyspieszenie prac. Dowiedzieliśmy się także, że bardzo sprzyjającym dla nas jest fakt, iż nasze osiedle znajduje się na terenie parku kulturowego.”

Zobacz więcej…

Od 2001 roku, czyli od momentu podziału naszego osiedla na 4 działki zabudowane i jedną niezabudowaną bacznie śledziliśmy co dzieje się wokół tego terenu. Jak to jest ważne wiemy na przykładzie podwórka przy ulicy Krawieckiej, gdzie mieszkańcy o budowie nowego bloku dowiedzieli się w momencie, gdy na ich teren wjechały buldożery. Mamy też to szczęście, że w naszej społeczności jest sporo mieszkańców, którzy z racji wykształcenia lub wykonywanego zawodu mają wiedzę z szeroko rozumianego zakresu budownictwa i architektury.

Dlatego znając realia wrocławskie, nagłośniliśmy sprawę w mediach społecznościowych oraz w lokalnej prasie i telewizji. Dzięki uprzejmości aktywistów z grupy Wyspa Słodowa 7 kwestowaliśmy na zorganizowanym przez nich pikniku, gdzie zebraliśmy 350 wniosków do planu miejscowego, popierających nasz postulat pozostawienia w tym miejscu zieleni. Sprawa nadal jest w toku i nadal bacznie obserwujemy rozwój sytuacji. Tym bardziej jest to ważne, bo cytując prezesa spółdzielni: „największe zło to uchwalenie terenów zielonych w miejscowych planach zagospodarowania”. Daje nam to obraz jaki jest stosunek spółdzielni i deweloperów do terenów zielonych.

Plan miejscowy dla wielu osób jest czymś zupełnie nieznanym. Często brak wśród mieszkańców świadomości, że coś z czegoś wynika, jest jakaś procedura postępowania, że można to po prostu sprawdzić, uzyskać informację. Dodatkowo, obecny system informowania mieszkańców wydaje się być dość ograniczony. Korzysta na tym magistrat, planując zza urzędowych stołków, po cichu. Nie każde podwórko, jak w przypadku Ostatniego Trawnika, jest w tej dobrej sytuacji, że pieczę nad przebiegiem działań spółdzielczo-deweloperskich mają mieszkańcy – architekci i urbaniści.
Dlatego wydaje się wskazane, aby wśród mieszkańców i ruchów miejskich powstała grupa osób, która pochyliłaby się nad opracowaniem standardów w tym zakresie. Nie ulega wątpliwości, że nie biorąc udziału w sporządzaniu planu, odbieramy sobie możliwość współdecydowania o mieście. Zapewne większość z nas chciałaby mieć wpływ na to, aby w miejscu zamieszkania, pracy czy wypoczynku było dużo zieleni, świeże powietrze, cisza, spokój i bezpiecznie.

Skontaktuj się ze mną

Odpowiadam w trybie ASAP

Nieczytelne? Zmień tekst. captcha txt
Stypendia & Wyróżnienia
  • Stypendium projakościowe dla najlepszych doktorantów (2011/2012, 2012/2013)

  • Stypendium dla najlepszych doktorantów (2012/2013)

  • Stypendium naukowe dla najlepszych doktorantów (2011/2012)

  • III miejsce w konkursie fotograficznym Discover Europe w kategorii Experience Erasmus 2009

  • Stypendium Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego za osiągnięcia w nauce (2007/2008)

  • Finalista ogólnopolskiego projektu “Eurostudenci.pl” (2007)

  • PFRON, Stypendium specjalne za wyniki w nauce (2005, 2 x 2006, 2007)

×