Spóźniony projekt “Wysłuchania Obywatelskiego”

 w MIASTO, OBYWATEL, PRAWA CZŁOWIEKA

Projekt “Wysłuchania Obywatelskiego” pojawił się w burzliwym czasie walki o pozostawienie w obecnej siedzibie na ul. Pautscha 9 Gimnazjum nr 20 im. Prof. Alfreda Jahna (zobacz: Ciemna strona wrocławskiej polityki edukacyjnej #1). Wówczas, przed XXI Sesją Rady Miejskiej Wrocławia, Tomasz Feruś, Przewodniczący Rady Rodziców w Gimnazjum nr 20, Damian Wojciech Dudała, przedstawiciel Wrocławskiego Ruchu Obywatelskiego oraz Jowita Gross-Mazurska, radna osiedla Biskupin–Sępolno–Dąbie–Bartoszowice, złożyli osobne wnioski do dr Jacka Ossowskiego, Przewodniczącego Rady Miejskiej z prośbą o udzielenie głosu podczas Sesji Rady Miejskiej. Wnioski te zostały odrzucone argumentując, „iż zwyczajowo, z uwagi na brak podstawy prawnej w Statucie Wrocławia, takie wystąpienia nie są praktykowane.“ Jednak z uwagi na ogłoszenie przez Urząd Miejski Wrocławia konsultacji w sprawie projektu uchwały Rady Miejskiej Wrocławia w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Wrocławia oraz Planu Zrównoważonego Rozwoju Publicznego Transportu Zbiorowego Wrocławia (Plan Transportowy), naturalnie został on przesunięty w czasie. Działalność społeczna ma to do siebie, że społecznicy w większości, muszą pogodzić swoje społeczne zaangażowanie z obowiązkami zawodowymi, studiami czy rodziną. A doba ma tylko 24 godziny. Niestety spóźniłem się… zaledwie chwilę i koło wrocławskie Partii Zieloni również podjęło ten temat ogłaszając inicjatywę pn. “Głos Mieszkańców”. Ponieważ kosztowało mnie to trochę energii i czasu, postanowiłem opublikować to, co dotychczas opracowałem. Mam nadzieję, że komuś się przyda.

Wysłuchanie Obywatelskie

Szanowny Panie Przewodniczący Rady Miejskiej Wrocławia,
nawiązując do treści pisma z dnia 24 lutego 2016 r. dotyczącego wniosku o udzielenie głosu na sesji Rady Miejskiej Wrocławia składamy projekt zmian w Statucie Wrocławia, wprowadzający tzw. Wysłuchanie Obywatelskie, które umożliwi mieszkańcom miasta czynny udział w sesji.

W treści pisma z dnia 24 lutego 2016 r. dotyczącego wniosku o udzielenie głosu na sesji Rady Miejskiej Wrocławia w dniu 25 lutego 2016 r. w przedmiocie przeniesienia siedziby Gimnazjum nr 20 im. Prof. Alfreda Jahna z siedzibą przy ul. Fryderyka Pautscha 9 we Wrocławiu, odmawia Pan udzielenia głosu argumentując, „iż zwyczajowo, z uwagi na brak podstawy prawnej w Statucie Wrocławia, takie wystąpienia nie są praktykowane“. Decyzje odmowne otrzymali również: Tomasz Feruś, Przewodniczący Rady Rodziców w Gimnazjum nr 20 im. Prof. Alfreda Jahna oraz Jowita Gross-Mazurska, radna osiedla Biskupin–Sępolno–Dąbie–Bartoszowice.

W piśmie, które skierowaliśmy do Pana Przewodniczącego w dniu 22 lutego 2016 r. z prośbą o udzielenie głosu podczas XXI Sesji Rady Miejskiej Wrocławia, powoływaliśmy się na podstawę prawną, tj. art. 4 ust. 2 i art. 61 Konstytucji RP; art. 11b ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, art. 3 ust. 1 pkt. 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej oraz orzeczenie Sądu Administracyjnego w Łodzi w 2008 r. Przedstawiona podstawa prawna pozwala stwierdzić, że Przewodniczący Rady Miejskiej, może dopuścić mieszkańca do zabrania głosu podczas sesji Rady Miejskiej. Biorąc jednak pod uwagę argumentację Pana Przewodniczącego, należy dokonać zmian w Statucie Wrocławia. Dlatego też, proponujemy zmianę zapisów w Roździale 4 Statutu, dotyczącego przebiegu Sesji Rady Miejskiej, poprzez:

1. wprowadzenie do § 23. 1. Statutu, nowego punktu: „wysłuchanie obywatelskie“
oraz
2. zmianę treści § 23. 2. „Wnioski o uzupełnienie porządku obrad o sprawy nieobjęte projektem należy zgłaszać wraz z uzasadnieniem na piśmie do godz. 12.00 dnia poprzedzającego dzień rozpoczęcia sesji“
na treść:
„Wnioski o uzupełnienie porządku obrad o wysłuchanie obywatelskie dotyczące określonego projektu oraz sprawy nieobjęte projektem należy zgłaszać wraz z uzasadnieniem na piśmie do godz. 12.00 dnia poprzedzającego dzień rozpoczęcia sesji“.

W wyniku wprowadzonych zmian, treść § 23 Statutu Wrocławia będzie brzmieć następująco:
§ 23. 1. Porządek obrad Rady winien być następujący:
1) informacje i komunikaty Przewodniczącego i Prezydenta,
2) rozpatrzenie wniosków w sprawie zmiany porządku obrad,
3) interpelacje i zapytania, który to punkt porządku obrad nie może trwać dłużej niż 60 minut,
4) wysłuchanie obywatelskie,
5) uchwały,
6) przyjęcie protokołu z poprzedniej sesji Rady,
7) wolne wnioski i oświadczenia.
2. Wnioski o uzupełnienie porządku obrad o wysłuchanie obywatelskie dotyczące określonych projektów oraz sprawy nieobjęte projektem należy zgłaszać wraz z uzasadnieniem na piśmie do godz. 12.00 dnia poprzedzającego dzień rozpoczęcia sesji.

Uzasadanienie

Zasada jawności życia publicznego (w tym wstęp na sesje rady gminy i posiedzenia jej komisji) została wyrażona w art. 61 Konstytucji RP, art. 11b ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.), art. 18 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. Nr 112, poz. 1198 z późn. zm.).

Zgodnie z art. 19 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym, przewodniczący rady gminy organizuje jej pracę oraz prowadzi obrady. Pod pojęciem prowadzenia obrad kryje się m.in. otwarcie i zamknięcie sesji, stwierdzenie prawomocności obrad, otwarcie i zamknięcie dyskusji nad poszczególnymi punktami porządku obrad, udzielanie i odbieranie głosu, przeprowadzanie głosowań itd.

Nie można jednak – w świetle przytoczonych powyżej przepisów – prawnie uzasadniać przyjęcia w statucie gminy, jak również w innej uchwale rady, zakazu udzielania głosu na sesji rady gminy wszystkim tym, którzy nie są radnymi. Należy więc podkreślić, że przewodniczący rady jako osoba prowadząca sesje rady ma prawo odmówić udzielenia głosu komuś z publiczności bez konieczności uzasadnienia tego, jednak przyjęcie – a tym bardziej zapisanie w statucie gminy – generalnego zakazu wypowiadania się na sesjach przedstawicieli organizacji pozarządowych oraz pojedynczych mieszkańców nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach.

Prawo do zabrania głosu potwierdza również wyrok Sądu Administracyjny w Łodzi z 2008 r., który stwierdza, że: „[…] pojęcie wstępu na sesje ra gminy i posiedzenie jej komisji użyte w art. 11b ust. 2 podobnie jak i pojęcie dostępu do posiedze kolegialnych organów władzy publicznej [warto zaznaczyć, że ustawa o samorządzie gminnym rozszerza owo uprawnienie, ponieważ nie ma w tym przepisie mowy o tym, że muszą one pochodzić z wyborów], użyte w art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy o dostępie do informacji publicznej należy, zdaniem Sądu, interpretować szeroko, a więc nie tylko jako możliwość ‘bycia obecnym’ podczas rady gminy, czy też posiedzeń jej komisji […]”.

Oznacza to, że obywatele, mieszkańcy tej czy innej wspólnoty samorządowej chcąc skorzystać z swojego prawa do wstępu na sesje rady, mogą to zrobić i nie muszą być przy tym biernymi obserwatorami. Prawo wstępu na zgromadzenia oznacza bowiem, że mogą również zabierać głos – zadawać pytania, wygłaszać opinie, etc., oczywiście z poszanowaniem pewnych reguł i autonomii działania organu władzy publicznej jakim jest Rada Miasta Wrocławia.

Proponowane określenie “Wysłuchanie Obywatelskie” pochodzi od wysłuchania publicznego, które jest jedną z metod prowadzenia konsultacji publicznych dotyczących ważnych rozstrzygnięć w sferze polityk publicznych. W trakcie wysłuchania instytucje i osoby zainteresowane przedmiotem konsultacji wygłaszają swoje stanowiska względem propozycji poddawanej konsultacjom. Najczęściej organizatorem wysłuchania jest instytucja proponująca dane rozwiązanie (np. władze wykonawcze) lub instytucja odpowiedzialna za jego uchwalenie (zgodnie z Regulaminami Sejmu i Senatu mogą je organizować obydwie Izby Parlamentu). Od lipca 2013, zgodnie z uchwałą Senatu Rzeczypospolitej Polskiej z 20 czerwca 2013 r., wysłuchanie publiczne mogą również przeprowadzać komisje senackie (art. 80 ust. 1b Regulaminu Senatu). Pierwsze wysłuchanie publiczne w Senacie odbyło się 8 października 2013 r. i było poświęcone projektowi ustawy o petycjach.

Istotą wysłuchania jest dopuszczenie do wyrażenia swojej opinii wszystkich (osób i instytucji), którzy same uznają, że mają do przekazania istotne argumenty w danej sprawie. Przymiotnik publiczne oznacza, że mogą w tym przedsięwzięciu brać udział (jako mówcy i słuchacze) wszyscy, którzy wyrażą takie życzenie i którzy zaakceptują reguły zawarte w regulaminie wysłuchania. Wysłuchanie czyni proces konsultacji bardziej otwartym i partycypacyjnym. Wysłuchanie zapobiegać ma sytuacji, w której ważne argumenty dotyczące spraw publicznych pojawiają się jedynie w gronie decydentów lub wskazanych przez nich środowisk politycznych lub eksperckich. Formułując określenie “Wysłuchanie Obywatelskie” wprowadzamy rozróżnienie pomiędzy szczeblem administracji centralnej a samorządowej.

W świetle tych informacji, wydaje się uzasadnione, aby Rada Miejska Wrocławia pochylila się nad projektem zmian w Statucie Wrocławia, wprowadzającym tzw. Wysłuchanie Obywatelskie, które umożliwi mieszkańcom miasta czynny udział w sesji. Mieszkańcy Wrocławia pragną mieć głos w swoich sprawach i mają do tego prawo.

Skontaktuj się ze mną

Odpowiadam w trybie ASAP

Nieczytelne? Zmień tekst. captcha txt
Stypendia & Wyróżnienia
  • Stypendium projakościowe dla najlepszych doktorantów (2011/2012, 2012/2013)

  • Stypendium dla najlepszych doktorantów (2012/2013)

  • Stypendium naukowe dla najlepszych doktorantów (2011/2012)

  • III miejsce w konkursie fotograficznym Discover Europe w kategorii Experience Erasmus 2009

  • Stypendium Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego za osiągnięcia w nauce (2007/2008)

  • Finalista ogólnopolskiego projektu “Eurostudenci.pl” (2007)

  • PFRON, Stypendium specjalne za wyniki w nauce (2005, 2 x 2006, 2007)

×